Trồng Rau Organic Tại Việt Nam

Càng ngày người ta càng thấy hoang mang về những rau củ nhập khẩu hoặc trồng tại địa phương, nhãn “hữu cơ” đang trở nên phổ biến hơn xung quanh thành phố. Nhưng thực sự chúng có ý nghĩa gì? Bài viết này sẽ làm sáng tỏ phần nào thực trạng trồng rau quả sạch ở Việt Nam.

So với nhiều chợ địa phương, điều duy nhất đáng kinh ngạc là giá. Nhưng trong bối cảnh quy định quá ít, nhiều người tiêu dùng đang do dự để mua rau củ bán ngoài đường, thay vào đó là mua ở các siêu thị hoặc cửa hàng nhỏ, nơi có nhãn xanh “hữu cơ” trên trái cây và rau đóng gói sẵn đang trở nên phổ biến hơn. Nhưng nó có thật sự organic hay không? và có gì khác biệt?

Trái cây và rau ở thị trường Việt Nam, mặc dù vẫn có những quy định, vẫn còn phải vất vả để đáp ứng tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế, mà hầu hết nông dân thấy quá tốn kém. Vì vậy, giống như ngành công nghiệp thực phẩm của Mỹ, họ bơm cây trồng của họ đầy đủ các hóa chất để tăng sản lượng hoặc kéo dài thời hạn sử dụng của sản phẩm.

Lấy trường hợp từ khoảng một năm trước, khi nông dân bị phát hiện đã tiêm chích quả của họ với hóa chất để làm cho chúng chín nhanh chóng và tươi lâu hơn. Trong khi có một hóa chất, ethephon, là hóa chất tăng trưởng thực vật sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới, còn những loại khác thì rất mơ hồ.

Theo báo Thanh Niên, người trồng hoa quả hay ngâm một loại thuốc được sản xuất bởi một công ty ở quận 12. Công ty này đã từ chối cho biết hoá chất này là gì. Một số khác thì  sử dụng chất màu vàng nhập khẩu trong container không được đánh dấu từ Trung Quốc đã được tiêm hoặc xịt lên trái cây và rau. Sau đó có nhiều báo cáo liên tục về rau củ trái cây nhập khẩu từ Trung Quốc bị tịch thu trên toàn quốc.

Vì vậy, người tiêu dùng quan tâm về sức khỏe ngày càng tìm nhãn “hữu cơ/organic” nhiều hơn để mua .

Nguyễn Bá Hùng, người có bằng tiến sĩ từ Viện Quốc gia về Nông nghiệp tại Pháp, cho biết Việt Nam không có bất kỳ cơ quan quản lý hữu cơ hoặc phát hành bất kỳ xác nhận nào. Ông Hưng là một đối tác và tổng giám đốc của trang trại Organik tại Đà Lạt, có 1 cửa hàng tại quận 2 Tp HCM, phần nhiều trong số đó được dán nhãn là hữu cơ.

Nhưng cả ông Hùng và đối tác của mình, John Fast, thừa nhận trang trại của họ, mà đã đi vào hoạt động từ năm 2004, không được chứng nhận hữu cơ, có nghĩa là tổ chức ở Hà Lan chuyên chứng nhận organic vẫn chưa cấp chứng nhận cho họ. Ông Hưng nói rằng họ hy vọng sẽ nhận được nó vào tháng tới, nói thêm rằng ông không biết về bất kỳ trang trại rau ở Việt Nam có xác nhận hữu cơ thực sự.

Thực phẩm hữu cơ đã thịnh hành ở phương Tây trong nhiều năm, nhưng gần đây nhiều người chỉ xem nó như 1 mánh tiếp thị hay là một cách thể hiện đẳng cấp thượng lưu để  tiêu tiền, chứ không phải là một sự lựa chọn cho sức khoẻ.Tại Hoa Kỳ có sự đấu tranh liên tục giữa những người ủng hộ của thực phẩm hữu cơ và những kỹ thuật trồng thông thường. Nghiên cứu lớn mới nhất về thực phẩm hữu cơ, Đại học Stanford, cho rằng sản phẩm hữu cơ không có một lợi thế dinh dưỡng đáng kể so với các loại thực phẩm trồng thông thường.

Nhưng ở Việt Nam, tồn tại một phong trào chậm chạp theo hướng hữu cơ vì  lối sống lành mạnh và có trách nhiệm.

“Chúng tôi có rất nhiều khách hàng Việt Nam hiện nay, những người không muốn thực phẩm hữu cơ cho bản thân, nhưng muốn con mình ăn tốt”, ông Hưng nói.

Như với hầu hết mọi thứ ở Việt Nam, thay đổi chậm, và những nông dân thì chậm chạp trong việc áp dụng nhưng quy tắc trồng trọt an toàn. “Đa số người nông dân Đà Lạt  là thiển cận,” Fast nói. “Họ sản xuất hàng ngàn tấn chất thải ô nhiễm từ việc trồng rau của họ.” Điều này sẽ gây ô nhiễm đất xung quanh các trang trại, đó là một trở ngại rất lớn Organik đã phải vượt qua để có được chứng nhận. “Thông thường ở các trang trại hữu cơ, nếu bạn muốn xác nhận, bạn phải đợi sáu hoặc bảy năm để tất cả các chất thải ra khỏi đất đó,”

Nhưng may mắn là trang trại của họ  phần lớn trên đất nguyên sơ và họ có thể xử lý hầu hết các đất nhiễm độc. Fast nói rằng bây giờ họ phải đối phó với người trồng cà phê sử dụng trái phép thuốc trừ sâu xâm lấn vào đất của họ.

Một thách thức lớn với phát triển hữu cơ ở đây là dịch vụ hậu cần. Xe tải lạnh là không đáng tin cậy, với trình điều khiển thường tắt lạnh để cố gắng tiết kiệm tiền xăng. Và ngay cả khi dùng máy bay, vấn đề ấy vẫn phổ biến. “Một lần, một máy bay đầy các loại rau cho thành phố Hồ Chí Minh đã phải bỏ tại Côn Đảo. Trả tiền để chuyên chở ngược lại thì không đáng, vậy nên chúng trở thành rác.”

“Người Việt Nam đang trở nên lo lắng về sức khỏe của họ,” ông nói. “Ngày càng có nhiều bệnh tật đến từ các hóa chất trên rau.”

(Lược dịch từ http://www.asialifemagazine.com/vietnam/organic-produce-in-vietnam/)

Một số bí quyết trồng rau sạch từ Organik

Tất cả các loại rau được trồng trong các nhà kính, có giàn cao hoặc trồng tại đất có màng phủ. Đặc biệt, toàn bộ quá trình lựa chọn giống, trồng, chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh… hoàn toàn dựa theo các cơ chế sinh học của rau.

Đơn cử như để ngăn ngừa loại sâu vẽ bùa ăn lá, dựa trên tập tính của loài này là ưa thích màu xanh và kỵ các màu đậm (đỏ, vàng), ông Hùng cho trồng xen kẽ các loại rau có màu xanh với những loại rau có lá màu đỏ, vàng hoặc tím để sâu “loạn màu”, sau đó “choáng” mà chết hoặc bỏ đi.

Hay để phòng trừ các loại rệp, rầy nâu… ông Hùng không dùng hóa chất phun xịt thông thường mà dùng dung dịch chiết xuất từ cây cỏ để ngăn ngừa, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho rau. Riêng những loài bọ cánh cứng chỉ có khả năng xâm nhập rau ở độ cao 50cm, ông Hùng làm giàn cao trên 70cm để bọ không thể bay tới phá hoại… Ngoài ra, toàn bộ nước tưới cho rau chứa trong hồ nhân tạo được xử lý triệt để rong rêu, vi sinh vật gây bệnh đường ruột, kim loại nặng, không sử dụng hóa chất để rau 100% không nhiễm hóa chất.

Sau công đoạn SX, rau được thu hoạch đưa vào máy rửa có xử lý ozon. Tiếp theo, rau được đưa vào máy sấy ly tâm và chuyển vào phòng riêng để đóng bao bì, gắn mã vạch rồi chuyển đến các nhà hàng, khách sạn 4 – 5 sao ở Đà Lạt, Phan Thiết, Đà Nẵng, Hà Nội, TP. HCM… Ngoài ra, khách hàng cá nhân của ông Hùng còn có khoảng 400 gia đình người nước ngoài đang sinh sống làm việc tại VN và một phần XK sang thị trường Đức.

Ông Hùng cũng cho biết, xu hướng dùng thực phẩm hiện nay là ngoài yếu tố cung cấp dinh dưỡng, thì người tiêu dùng còn đặc biệt ưu chuộng thực phẩm giúp ngăn ngừa bệnh tật, nâng cao sức khỏe. Vì thế, ông đang khảo nghiệm và đưa vào trồng một số loại rau có công dụng chữa bệnh.

Một trong những phương pháp tốt nhất là dùng thân cây chuối để làm giá thể trồng rau. Bởi lẽ, thân cây chuối chứa nhiều kali, rau trồng trên đó sẽ có hàm lượng kali cao, rất tốt cho người bị bệnh cao huyết áp.  Ngoài ra, ông Hùng còn ứng dụng thêm một số kỹ thuật để trồng xen ghép nhiều loại rau có sắc tố đỏ, chứa nhiều hàm lượng axit, phù hợp cho những người thể tạng kém, ăn kiêng hay trị một số bệnh thông thường.

http://nongnghiep.vn/nongnghiepvn/72/2/2/93547/Rau-huu-co-sieu-lai.aspx

Xem thêm về cách lựa chọn rau củ